Điện thoại 'thu cũ đổi mới' đi về đâu

"Máy thu lại theo chương trình của hãng thì sẽ gửi về nhà sản xuất, còn với các máy tham gia chương trình trade-in của cửa hàng, từng đơn vị sẽ thu lại và tùy tình trạng để có phương án xử lý", anh Nguyễn Đạt, chủ một chuỗi cửa hàng điện thoại lớn tại TP HCM cho biết. Theo anh, các sản phẩm này sẽ được kiểm tra kỹ tình trạng, hàng đạt tiêu chuẩn sẽ được bán ra thị Trung tâm dịch thuật trường dưới dạng máy cũ.

Smartphone cũ sẽ được khắc phục hỏng hóc, sau đó tiếp tục bán ra cho những người có nhu cầu.

Việc "mông má" và bán lại là phương án được hầu hết các cửa hàng hiện nay áp dụng cho các chương trình "thu cũ đổi mới" của mình, đặc biệt với các sản phẩm của các thương hiệu được ưa chuộng như Apple, Samsung. Đại diện truyền thông của một chuỗi cửa hàng di động lớn tại Việt Nam cho biết, dù Apple không có chương trình trade-in tại Việt Nam, nhưng họ vẫn tự tổ chức để đáp ứng nhu cầu của khách hàng. "Với iPhone, những chiếc có linh kiện hỏng hoặc xuống cấp, như pin chai, mặt kính nứt vỡ, phím bấm hỏng... sẽ được gửi về hãng để thay linh kiện, sau đó tiếp tục bán ra thị trường", anh cho biết.

Những chiếc máy cũ được thu lại từ các chương trình trade-in trên khắp thế giới là nguồn cung dồi dào cho loại hàng " refurbished " khá phổ biến tại Việt Nam. Trên website của mình, Apple cũng khẳng định "sẽ tìm chủ mới cho những chiếc máy trong tình trạng còn tốt", còn với những sản phẩm gặp hỏng hóc không thể khắc phục, họ sẽ chuyển cho đơn vị tái chế.

Không chỉ tại Việt Nam, nhiều thị trường phương Tây cũng ưa chuộng hình thức "nhập lại máy cũ và lên đời máy mới". Cách này vừa giúp giảm lượng rác thải điện tử ngoài môi trường, lại giúp chủ nhân có thể bỏ ra ít tiền hơn khi mua điện thoại.

Theo Business Insider , những chiếc điện thoại cũ tại đây sẽ được các công ty nhập lại và chia thành bốn loại: Tuyệt vời, Tốt, Khá và Kém. Máy được dán nhãn "Tuyệt vời" và "Tốt" sẽ được bán lại trên một số nền tảng như Amazon, Ebay hoặc chính cửa hàng của hãng; máy "Khá" được chuyển đến những thị trường có yêu cầu thấp hơn, như châu Á hoặc châu Phi. Còn máy "Kém" sẽ được nghiền nát và tái chế.

Những mẫu máy ở tình trạng kém hoặc quá lâu đời sẽ được mang đi nghiền nát, nung chảy để lấy linh kiện. Ảnh: Musttech

"Các công ty làm dịch vụ bảo hiểm cho điện thoại cũng là một khách hàng lớn của thị trường điện thoại cũ", theo nhận định của trang HylaMobile . Khi khách hàng gặp vấn đề với smartphone, họ sẽ gửi cho công ty bảo hiểm. Khi đó, công ty bảo hiểm cần có sẵn thiết bị để người dùng "xài tạm" trong lúc đợi máy chính được khắc phục xong. Điện thoại cũ sẽ giúp các đơn vị này tiết kiệm được đáng kể chi phí. Sự nở rộ của các công ty bảo hiểm về điện thoại kéo theo nhu cầu về điện thoại cũ tăng lên.

Theo nghiên cứu của Counterpoint Research , điện thoại đã qua sử dụng là mặt hàng có sức phát triển mạnh trong những thời gian qua. Năm 2018, thị trường smartphone cũ trên toàn cầu đạt doanh số 140 triệu đơn vị, tăng trưởng 13% so với năm 2017. Trong khi đó, tăng trưởng ở thị trường smartphone mới chỉ đạt 3%. Samsung và Apple là hai thương hiệu được ưa chuộng nhất trên thị trường máy cũ tân trang. Theo số liệu thống kê, các sản phẩm của hai hãng này chiếm tới 3/4 về doanh số và 80% lợi nhuận về máy cũ trên toàn cầu.

Lưu Quý

Bộ trưởng Thông tin & Truyền thông muốn bán thiết bị 5G cho Mỹ

Ông Nguyễn Mạnh Hùng - Bộ trưởng Bộ Thông tin & Truyền thông vừa tiếp đoàn nghị sỹ Mỹ hôm 20/1. Tại đây, Bộ trưởng đề xuất phía Mỹ cử một đầu mối cùng bàn thảo với Việt Nam về việc xây dựng các tiêu chuẩn kỹ thuật với 5G, đồng thời kiểm định xem các thiết bị 5G do Việt Nam sản xuất có đủ khả năng vào thị trường Mỹ hay không.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng và Nghị sỹ Seth Moulton tại buổi tiếp đón. Ảnh: MIC

Đáp từ Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, ông Seth Moulton - Phó chủ nhiệm Ủy ban Ngân sách, Ủy viên Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ cho biết phía Mỹ ghi nhận các đề xuất của Bộ Thông tin & Truyền thông Việt Nam và sẽ có các trả lời cụ thể thông qua đại sứ.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng cũng cho biết, trong năm 2020, Việt Nam sẽ tiến hành thương mại hóa 5G và sẽ công bố các tiêu chuẩn về an ninh mạng cho thiết bị 5G. Trong khối ASEAN, Việt Nam giữ vai trò tiên phong về phát triển công nghệ 5G.

Vài ngày trước, ông cùng Bộ trưởng Khoa học & Công nghệ Chu Ngọc Anh vừa có cuộc gọi video đầu tiên bằng 5G trên thiết bị do Viettel sản xuất. Hiện trên thế giới có 5 công ty đã sản xuất thành công các thiết bị mạng cho 5G bao gồm: Ericsson, Nokia, Huawei, Samsung và ZTE. Viettel sẽ là nhà cung cấp thứ 6 trên thế giới sản xuất thiết bị này.

Ông Nguyễn Trung tâm dịch thuật Mạnh Hùng chia sẻ về thiết bị 5G đầu tiên do Việt Nam sản xuất. Ảnh: H.L

Viettel đặt mục tiêu đến 6/2020 sẽ thương mại hóa 5G Microcell và đến tháng 6/2021 thương mại hóa 5G Microcell trên toàn mạng lưới. Xây dựng các sản phẩm dân sự, quân sự trên "Hệ sinh thái công nghệ 5G" phát triển và sản xuất tại Việt Nam.

Trước đó, ngay khi nhậm chức Bộ trưởng Thông tin & Truyền thông từ cuối năm 2018, ông Nguyễn Mạnh Hùng đã khẳng định, 5G là cơ hội để Việt Nam thay đổi thứ hạng trên thế giới. Ông cũng yêu cầu các doanh nghiệp công nghệ lớn của Việt Nam không chỉ triển khai nhanh mạng lưới cho phát triển 5G, mà còn phải sản xuất được thiết bị 5G.

Tại buổi tiếp đón vừa diễn ra, người đứng đầu ngành Thông tin & Truyền thông của Việt Nam cũng giới thiệu với đoàn nghị sỹ Mỹ về sự kiện ITU Digital World – sự kiện viễn thông lớn nhất thế giới lần đầu tiên Việt Nam đăng cai tổ chức vào năm 2020 và dự kiến thu hút hơn 100 quốc gia tham dự. Bộ trưởng đã gửi lời mời các nghị sỹ tham gia sự kiện này và có bài phát biểu tham luận liên quan đến an ninh mạng của các thiết bị hạ tầng viễn thông.

Nguyễn Hà

Nữ sát thủ quyến rũ phát xít

Oversteegen chỉ là một thiếu nữ chưa đầy 17 tuổi khi phát xít Đức xâm lược Hà Lan tháng 5/1940. Cô trở thành thành viên của phong trào kháng chiến Hà Lan, được giao nhiệm vụ che giấu người Do Thái, người bất đồng chính kiến và đồng tính luyến ái trong những ngôi nhà trú ẩn tại Haarlem, cách Amsterdam gần 20 km về phía tây.

Freddie Oversteegen (phải) và Hannie Schaft. Ảnh: North Holland Archives.

Truus cùng em gái 14 tuổi Freddie và sinh viên luật Hannie Schaft, 19 tuổi, là những cô gái đảm nhận vai trò bí mật để làm suy yếu Đức quốc xã trong Thế chiến II. Trong khi các phụ nữ tham gia phong trào kháng chiến chủ yếu làm gián điệp, giải mật mã và đánh máy, ít người dám đảm nhận công việc của bộ ba này: sát thủ ngầm.

Ba cô gái trẻ trang điểm đậm, tô son đỏ tươi đến các quán bar quyến rũ lính Đức quốc xã và dụ họ đến chỗ chết. Hannie tự học tiếng Đức để phục vụ công việc. Xinh đẹp, yểu điệu với mái tóc đỏ và làn da trắng sữa, cô dễ dàng "hạ gục" những tên lính phát xít. Cô rủ họ vào rừng hẹn hò và những đồng đội nam của Hannie mai phục sẵn để kết liễu.

Các cô gái còn giỏi sử dụng súng và dễ dàng hạ gục mục tiêu trong khi đạp xe. Ngoài lính Đức, họ cũng nhắm mục tiêu vào những người Hà Lan thông đồng với phát xít.

Sau khi chiến tranh kết thúc, hai chị em Truus và Freddie từ chối đưa ra con số cụ thể về số mục tiêu đã bị họ kết liễu. "Bạn không bao giờ hỏi một binh sĩ rằng người đó giết bao nhiêu kẻ địch", hai chị em nói.

"Sau chiến tranh, họ bị trầm cảm và thường gặp ác mộng", Sophie Poldermans, tác giả một cuốn sách về bộ ba nữ sát thủ, cho biết.

"Tôi không sinh ra để giết người", Truus nói với Poldermans. "Sau mỗi lần tấn công, tôi thường ngất đi hoặc gục xuống trong nước mắt".

Ngoài việc tiêu diệt lính Đức quốc xã, Hannie còn phá hoại các cơ sở quân sự, đánh bom các đường dây điện và đoàn tàu chở vũ khí. Hai chị em Oversteegen hợp tác chặt chẽ với Hannie trong nhóm 7 chiến binh nhiệt huyết và kiên gan. Tuy nhiên, họ từ chối ra tay khi cấp trên ra lệnh bắt cóc con của quan chức Đức quốc xã cấp cao.

"Chúng tôi chỉ chiến đấu chống lại những kẻ phát xít thực sự chứ không làm hại trẻ em", Truus nói.

Họ gây ra nhiều thiệt hại và giết nhiều lính phát xít đến nỗi Hannie trở thành mục tiêu truy nã của phát xít, được biết đến là "cô gái tóc đỏ". Đích thân trùm phát xít Adolf Hitler ra lệnh bắt cô.

Truus Oversteegen. Ảnh: North Holland Archives .

Hannie nhuộm tóc đen và đeo kính khi lẩn trốn. Ngay cả khi Đức quốc xã cầm tù cha mẹ cô để gây áp lực, Hannie vẫn không ra đầu hàng. Gia đình cô cuối cùng được thả khi phát xít thấy họ thực sự không biết tung tích con gái.

Hannie không may bị bắt vào tháng 3/1945, khi phân phát những tờ báo chống phát xít tại một trạm kiểm soát của Đức quốc xã. Lính Đức ban đầu không biết Hannie là mục Trung tâm dịch thuật tiêu đang bị truy nã, vì cô nhuộm tóc đen, nhưng thân phận của cô dần bị lộ khi chúng giam và tra tấn cô trong tù. Cô bị xử bắn ngày 17/4/1945, chỉ 18 ngày trước khi Hà Lan được giải phóng.

Tư lệnh tối cao quân Đồng minh Dwight Eisenhower truy tặng Hannie Huân chương Tự do. Truus được vinh danh tại Jerusalem vì bảo vệ người Do Thái. Cô và Freddie được Thủ tướng Hà Lan trao tặng Huân chương Huy động Chiến tranh năm 2014.

Truus qua đời năm 2016 ở tuổi 92 còn Freddie qua đời hai năm sau đó, cũng ở tuổi 92. Hai chị em luôn nhớ đến câu chuyện về sự kiên cường của Hannie trong ngày bị xử tử mà cảnh sát và nhân chứng đã kể lại.

Khi phát đạn đầu tiên bị trượt, Hannie nhìn chằm chằm người lính xử tử cô với ánh mắt kiên định. "Đồ ngốc, tôi còn bắn giỏi hơn anh", cô nói.

Phương Vũ (Theo NYPost )

Aguero ghi bàn thứ sáu trong ba trận gần nhất

Ghi bàn: Aguero 73

HLV Guardiola đưa Aguero vào từ phút 68, thế chỗ Gabriel Jesus đá chính nhưng không hiệu quả. Và trung phong người Argentina mất chưa đến năm phút để tạo đột biến. Anh đệm bóng hạ thủ môn Henderson sau đường căng ngang của đồng đội Kevin de Bruyne.

Đây là bàn thứ sáu của Aguero qua ba vòng gần nhất, sau cú đúp vào lưới Crystal Palace hôm 18/1, và hattrick trong trận thắng Aston Villa 6-1. Với 16 bàn, anh thứ hai trên danh sách Vua phá lưới Ngoại hạng Anh mùa này, chỉ kém một bàn so với Jamie Vardy, dù đá chính ít hơn trung phong của Leicester tới 11 trận. Tính trên mọi đấu trường cùng Man City mùa này, Aguero đã ghi tới 21 bàn chỉ qua 23 trận ra sân, trong đó có tám bàn qua năm trận gần nhất.

Aguero ghi bàn thứ tám chỉ trong năm trận gần nhất cùng Man City. Ảnh: Reuters .

Bàn thắng của Aguero đến đúng lúc Man City khó khăn nhất từ đầu trận. Họ ép sân chủ nhà trong khoảng 60 phút đầu, nhưng không thể tìm thấy đường vào khung thành. Vẻ sốt ruột xen lẫn âu lo tăng dần với đội khách khi Sheffield bắt đầu bung ra và gây sức ép ngược trong khoảng 15 phút giữa hiệp hai.

Khác biệt mà Aguero mang lại giúp Man City củng cố vị trí nhì bảng, điều mà Guardiola nhấn mạnh sau khi xác định buông súng trong cuộc đua vô địch với đầu bảng Liverpool. Sau 24 vòng, Man City có 51 điểm, kém đỉnh bảng 13 điểm, nhưng hơn tới sáu điểm so với Leicester, đội đứng thứ ba và sẽ đấu West Ham hôm nay.

Guardiola cho rằng ngay cả những đối thủ ít tiếng tăm như Sheffield cũng có nhiều điều để ông cùng Man City học hỏi. Và thực tế cho thấy HLV lừng danh này không xã giao khi nói như vậy trước trận. Thống kê cho thấy Man City áp đảo về mọi mặt, với 67% thời lượng kiểm soát bóng, dứt điểm tốt gấp năm, và hưởng phạt góc nhiều gần gấp ba lần Sheffield, nhưng nếu không có Aguero, những thông số ấy cũng trở nên vô nghĩa.

Man City chơi trên chân, nhưng không thể tạo khác biệt trong ba phần tư thời gian đầu trận. Ảnh: Reuters .

Trong một giờ đầu tiên, Sheffield chơi phòng ngự kỷ luật. Với tuyến giữa năm người đá thấp, không ngần ngại chơi rắn, đội quân của HLV Chris Wilder khiến Man City rất khó triển khai tấn công. Các ngôi sao đội khách hoặc làm mất bóng, hoặc phải dứt điểm vội vàng ở tư thế không thuận lợi. Man City chỉ có đúng một cơ hội rõ rệt trong hiệp một, từ quả phạt đền mà Mahrez kiếm được sau khi bị Basham phạm lỗi trong khu vực 16m50. Nhưng Gabriel Jesus không thắng được thủ môn Henderson khi đối mặt từ chấm 11 mét.

Man City chỉ dễ thở hơn một chút khi Sheffield ra khỏi "vỏ kén" phòng ngự để bắt đầu chơi ăn miếng trả miếng từ phút 60 trở đi. Nhưng trong khi các học trò chưa thể cụ thể hoá các cơ hội, Guardiola cũng chịu hai phen thót tim. Phút 62, Ederson chật vật phá bóng từ đường căng ngang của Basham cho Mussets, người nhanh chân giật gót khi bóng bật ra, nhưng thủ môn Man City lần này ở vị trí tốt hơn để ôm gọn bóng. 10 phút sau đó, trung phong McBurnie bỏ lỡ cơ hội ngon nhất từ đầu trận khi vào chậm một nhịp và không thể đưa bóng vào cầu môn đang rộng mở sau đường căng ngang từ trái vào rất thuận lợi của Stevens.

Pha hỏng Trung tâm dịch thuật ăn củ McBurnie ở phút 72. Ảnh: Reuters .

Sau khi Aguero mở tỷ số, Man City chơi thoải mái hơn rất nhiều, và có thêm một số cơ hội. Nhưng trong buổi tối vô duyên tại sân Bramall Lane, Mahrez hai lần và Sterling đều không tận dụng thành công. Đội khách, dù vậy, vẫn ra về với ba điểm trọn vẹn.

* Lịch đấu vòng 24 Ngoại hạng Anh

* Bảng điểm Ngoại hạng Anh

Đội hình thi đấu :

Sheffield (3-5-2): Henderson - Basham (Robinson 79), Egan, O'Connell - Baldock, Besic (Lundstram 79), Norwood, Fleck, Stevens - Sharp (Musset 59), McBurnie.

Man City (3-4-3): Ederson - Fernandinho, Otamendi, Laporte (Garca 78) - Walker, De Bruyne, Rodri, Zinchenko - Mahrez, Jesus (Aguero 68), Sterling (Bernardo 90).

Nhật Tảo

U23 Châu Á 2020

Trưng bày cổ vật tàu đắm

Hàng trăm cổ vật được trưng bày trong khuôn viên gần 5.000 m2 của Trung tâm phát huy giá trị di sản văn hóa đa năng Quảng Ngãi (Thành cổ Quảng Ngãi) trước Tết Nguyên đán. Đây là một phần trong 4.975 hiện vật từ tàu cổ đắm Bình Châu được công ty Đoàn Ánh Dương khai quật năm 2013.

Không gian trưng bày tái hiện một phần con tàu đắm với chiều dài được 24 m, chiều ngang 5 m.

Nhiều hiện vật trong tàu đắm bị cháy. Các chuyên gia nhận định tàu đắm có thể do hỏa hoạn.

30 loại tiền đồng được tìm thấy trong tàu cổ đắm Bình Châu, trong đó phần lớn là tiền của thời kỳ Bắc Tống - Nam Tống, cổ nhất là tiền đồng "Khai Nguyên thông bảo" thời Đường thế kỷ thứ 7 (khoảng 1.300 năm tuổi)

Phó giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Đình Chiến, nguyên Phó giám đốc Bảo tàng Lịch sử quốc gia nhận định, các loại tiền đồng cổ này có giá trị rất lớn cho các nhà khảo cổ, nhất là làm căn cứ trong việc xác định niên đại con tàu.

Các em nhỏ ở một trung tâm kỹ năng sống TP Quảng Ngãi được cô giáo đưa đến trung tâm di sản để xem cổ vật.

Ngoài cổ vật, Trung tâm phát huy giá trị di sản văn hóa đa năng Quảng Ngãi còn có Khu Chợ quê với nhiều hoạt động Tết cổ truyền của người Việt như: gói bánh chưng, bánh tét, viết thư pháp… Trải nghiệm trò chơi văn hóa dân gian cùng nghệ nhân nặn tò he, làm gốm, tranh Đông hồ...

Các hoạt động này sẽ diễn ra xuyên suốt Tết Nguyên Đán 2020 và thay đổi thường xuyên theo Trung tâm dịch thuật các chủ đề trong tương lai.

Tiến sĩ Phạm Quốc Quân, nguyên Giám đốc Bảo tàng Lịch sử quốc gia, Uỷ viên Hội đồng di sản văn hóa quốc gia, cho biết các cổ vật trên con tàu cổ đắm này phần lớn là đồ gốm sứ thế kỷ 13 (khoảng 700 năm tuổi) được chạm trổ tinh xảo bằng các họa tiết hình rồng, phượng, mây bay…

Các cổ vật được trưng bày trên cát để giống với hiện trạng lúc khai quật, cát biển tràn vào tàu đắm.

Một phần xác tàu được trưng bày.

Ông Đoàn Sung (trái), Giám đốc công ty Đoàn Ánh Dương cho biết, khác với các bảo tàng truyền thống, trung tâm di sản đưa các hiện vật đến gần với công chúng để có thể thưởng thức, trau dồi kiến thức về lịch sử thông qua cổ vật tàu đắm.

Ngoài tàu cổ Bình Châu, trung tâm còn trưng bày nhiều cổ vật từ 8 con tàu cổ đắm khác ở Việt Nam. "Tôi đã sưu tầm những cổ vật này suốt 30 năm qua", ông Đoàn Sung nói.

Chiếc đĩa với hình tượng Vinh quy bái tổ làm bằng gốm Chu Đậu từ thế kỷ 15 (khoảng 500 năm tuổi). "Hoa văn trên chiếc đĩa thể hiện sự công bằng trong khoa cử và truyền thống hiếu học của dân tộc", ông Sung nói.

Bức ảnh tư liệu chụp các công nhân khai quật cổ vật tàu đắm. Sau khai quật, cổ vật được phân chia theo tỷ lệ doanh nghiệp khai quật 67%, Nhà nước 33%.

Harry - Meghan cảnh báo cánh săn ảnh

Vài giờ sau khi Harry đoàn tụ với vợ con tại Vancouver, Canada, hôm qua, đội ngũ luật sư của cặp vợ chồng ở công ty Schillings công bố một lá thư lên án mạnh mẽ những người "trốn trong những bụi rậm và rình rập" để chụp ảnh Meghan cùng con trai Archie.

Khiếu nại được đưa ra sau khi tờ Sun của Anh đăng những bức ảnh cho thấy Meghan tươi cười dắt chó đi dạo dọc theo một con đường mòn trong rừng, tay bế con trai 8 tháng tuổi và được hai vệ sĩ hộ tống.

Hình ảnh Meghan đi dạo ở Vancouver, Canada công bố hôm 20/1. Ảnh: Backgrid/Splash News.

Dù những bức ảnh cho thấy cựu diễn viên Mỹ vui vẻ nhìn thẳng vào ống kính, các nguồn tin thân cận kiên quyết phủ nhận việc cô đồng ý chụp ảnh, khẳng định hoạt động của cánh săn ảnh gần đây vô cùng đáng báo động và nhà của vợ chồng Harry - Meghan liên tục "bị bao vây".

"Một số tờ báo Anh công khai các bức ảnh mà không xem xét cách chúng được chụp. Đây là một kiểu quấy rối liên tục và phớt lờ những cảnh báo pháp lý yêu cầu họ dừng lại, làm gia tăng nghiêm trọng mối lo ngại về an ninh và gây ra phiền toái đáng kể", một nguồn tin từ hoàng gia cho hay.

Các thành viên hoàng gia Anh hiếm khi bị cánh săn ảnh bám đuổi, nhờ thỏa thuận từ lâu giữa Cung điện với giới báo chí về việc không công bố bất kỳ hình ảnh riêng tư nào sau cái chết của Công nương Diana.

Tuy nhiên, Điện Buckingham hôm 18/1 tuyên bố Harry và Meghan sẽ mất danh hiệu Hoàng tử và Công nương, không tiếp tục tham gia hoạt động của hoàng gia Anh, cũng không còn đại diện cho Nữ hoàng Elizabeth II khi tới các sự kiện. Quyết định có hiệu lực từ mùa xuân năm nay.

Ngoài bộ ảnh đi dạo trong rừng, Meghan còn bị chụp khi đang thực hiện nhiều hoạt động khác tại Canada sau thông báo rút khỏi hoàng gia . Các bộ ảnh đều được phát Trung tâm dịch thuật hành bởi hãng Backgrid và Splash News, trụ sở ở Los Angeles, Mỹ, và hoạt động trên toàn thế giới.

Ánh Ngọc (Theo Telegraph )

Từ người nghiện thành 'hiệp sĩ'

Anh Hiệp gạt chân chống chiếc xe máy cũ trên vỉa hè phố Tô Hiệu, rồi đi như chạy đến bên thanh niên lạ mặt đang nằm bất động. "Sốc khá nặng", anh Hiệp nói sau khi quan sát rồi đặt hai tay lên ngực người đàn ông đang nằm vật ở vỉa hè để ép tim. Hơn 10 phút trôi qua, mồ hôi túa ra trên người anh, hơi thở dồn dập hơn. Trung tâm dịch thuật Lay gọi liên tục mà nạn nhân không tỉnh, anh mở túi dụng cụ, lấy ra một ống Naloxone (thuốc dùng cấp cứu cho người nghiện quá liều) tiêm cho nạn nhân. Hơn một phút sau, thanh niên sốc thuốc đã có thể ngồi dậy. Anh Hiệp hỏi lại tên, tuổi, địa chỉ rồi rời đi. Không một lời cảm ơn nào được thốt ra.

Đó là một trong gần nghìn trường hợp sốc ma túy được anh Hiệp cứu sống kể từ khi tham gia nhóm "Vòng tay bạn bè" của Trung tâm hỗ trợ sáng kiến phát triển cộng đồng (SCDI).

Hà Quang Hiệp có thời trẻ nông nổi, từng vào tù vì tội tàng trữ ma túy, nhiều lần vào trung tâm cai nghiện nhưng không thành. Ảnh: Phạm Nga.

Hà Quang Hiệp ở Hàng Kênh, quận Lê Chân, Hải Phòng, bị teo chân trái sau trận sốt lúc một tuổi. Thiệt thòi đó khiến ông bố đạp xích lô và người mẹ buôn bán nhỏ bao bọc cậu con trai này nhiều hơn hẳn ba đứa con còn lại.

Những năm 1990, ma túy tràn về Hải Phòng, Hiệp dính vào "chất trắng". "Đến năm 1996 thì tôi chuyển sang chích", Hiệp kể.

Mỗi ngày, bà Đàm Thị Ngọc Khang, 67 tuổi, đều gói sẵn tiền, để chỉ nghe tiếng con gọi "Mẹ ơi!" là đưa. Một lần, do không đáp ứng Hiệp rủ bạn đi ăn cắp ngay trước mặt mẹ. "Khi về, tôi thấy cửa nhà khóa trái, qua cửa sổ, tôi thấy mẹ nằm bất động, gọi không phản ứng. Tôi vội vàng phá cửa thì thấy một bức thư mẹ để lại. Vỏ hộp thuốc ngủ lăn lóc nơi đầu giường", anh Hiệp kể.

Bà Khang được đưa đi cấp cứu kịp thời. Thương mẹ, nhưng "cơn vật" khiến Hiệp mụ mị đầu óc, không thể dứt ra. Quần áo đang mặc trên người, anh sẵn sàng cởi bán để có tiền mua thuốc. Năm 2006, sau khi rời trại giam vì tàng trữ ma túy, Hiệp biết mình nhiễm HIV.

"Lúc đó tôi nghĩ đằng nào cũng chết, nên càng bất cần hơn", anh nói. Vài năm sau, Hiệp bị lao hạch, cổ đầy những u cục, bị trung tâm cai nghiện trả về. Hàng ngày, bố anh - đang mang bệnh tiểu đường vẫn đạp xe hơn 10 km đèo con đi chữa trị, uống ARV (thuốc làm giảm sự sinh sôi của virus HIV). Nhưng chỉ được ba tháng, hành trình của cha con anh kết thúc vì bố qua đời.

"Biến cố đó khiến tôi nghĩ đến gia đình nhiều hơn. Nhìn kỹ khuôn mặt mẹ, tôi nhận ra bà lầm lũi, đau khổ và già nua đi rất nhiều. Tôi nghĩ mình cần phải đi làm để chỉ phải xin mẹ ít thôi", Hiệp kể.

Tình cờ thấy người hàng xóm vốn cũng nghiện ngập như mình trở nên khỏe mạnh, dứt được ma túy nhờ uống methadone (thuốc cắt cơn nghiện), anh quyết định thử. Đó là chuỗi ngày diễn ra cuộc đấu tranh căng thẳng giữa lý trí và ham muốn. "Nhìn bạn bè phê thuốc, tôi rạo rực khắp người. Cơn thèm thuốc thôi thúc tôi cầm kim tiêm, nhưng khuôn mặt của mẹ đã giữ tôi đứng vững", người đàn ông cánh tay đầy hình xăm nhớ lại.

Dùng methadone một tháng, Hiệp nói với mẹ: "Con xin một triệu để trả một số chi phí. Hết hôm nay, con hứa sẽ không xin tiền mẹ nữa". Bà Khang đưa tiền cho con, nhưng không tin Hiệp đoạn tuyệt được ma túy.

"Bốn giờ sáng hôm sau, tôi trở dậy như thường lệ. Tôi hồi hộp, lo lắng chờ con gọi ‘mẹ ơi', nhưng không thấy. Ngày hôm sau, hôm sau nữa vẫn thế. Sau một tháng, tôi vỡ òa như phép màu đến với gia đình mình", bà Khang kể.

Anh Hiệp (người cầm micro) phát biểu khi được bầu vào khi được bầu vào ban điều hành của Mạng lưới người sử dụng ma túy ở Việt Nam (VNPUD) năm 2018. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

Một lần, trong lúc đi uống methadone, Hiệp tình cờ gặp các thành viên nhóm "Vòng tay bạn bè", đang cứu người sốc ma túy. Trước đây anh chỉ thấy cảnh người sốc ma túy bị đánh, đạp lên người cho tỉnh lại, Hiệp ngạc nhiên khi chứng kiến cảnh ép tim, xoa bóp, không chút thương tích. Anh quyết định tham gia.

Từ đó, anh cùng với 10 thành viên của nhóm tiếp cận, hỗ trợ tư vấn xét nghiệm HIV, viêm gan C, chuyển gửi điều trị ARV, hỗ trợ cai nghiện ma túy bằng methadone... và cứu sốc ma túy cho hàng nghìn trường hợp. Hiệp chạy xe máy đến các điểm nóng, đưa số điện thoại của mình cho mọi người, để ai bị sốc thì gọi.

"Hồi mới vào nhóm, cậu ấy vẫn cộc cằn, hay cãi nhưng ngày càng điềm tĩnh, trách nhiệm và nhiệt tình hơn. Nhà ở gần điểm nóng, nên cậu ấy luôn là người có mặt sớm nhất", chị Cao Thị Kim Giang, quyền trưởng nhóm "Vòng tay bạn bè" cho biết.

Làm "hiệp sĩ cứu sốc", Hiệp không ít lần bị đánh oan. Có lần, con nghiện tỉnh lại, sờ không thấy ví, nhìn thấy anh liền đấm túi bụi. Hiệp giải thích không được, phải gọi người đã báo tin cho mình đến giải oan. Anh cũng từng bị người nhà của một người mình vừa cứu sống lao vào đánh, vì tội "rủ rê".

Hiệp và vợ về sống cùng nhau năm 2016, nhưng đến năm 2019 mới được Trung tâm Hỗ trợ sáng kiến phát triển cộng đồng (SCDI) đứng ra tổ chức đám cưới. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

"Anh ấy là người rất nhẫn nhịn. Thi thoảng, bị nói những lời không hay về mình, anh ấy làm thinh. Một giờ, hai giờ đêm, dù mưa gió, chúng tôi gọi cần hỗ trợ cứu sốc, anh vẫn đi", một cán bộ công an phường Cát Dài, quận Lê Chân, người thường xuyên gọi cho anh Hiệp khi phát hiện có người sốc ma túy trên địa bàn phường mình nói.

Đoạn tuyệt được ma túy, cuộc sống của Hiệp như bước sang một trang mới. Bà Ngọc Khang, mẹ anh hay nói, hay cười với con trai hơn. Hiệp cũng đã nên duyên với một cô gái hiểu và thông cảm với quá khứ của anh. Hoạt động trong nhóm Vòng tay bạn bè, anh thấy mình sống có ý nghĩa hơn.

"Có những người trước đây chưa từng chào tôi, giờ đến bắt chuyện trước. Nhờ tình yêu của mẹ, sự quyết liệt, tôi đã chiến thắng được chính mình", anh nói, mắt nhìn ra phố đêm bừng sáng ánh đèn.

Trung tâm Hỗ trợ Sáng kiến Phát triển Cộng đồng (SCID) là một tổ chức phi lợi nhuận, được Liên hiệp các Hội Khoa học – Kỹ thuật Việt Nam thành lập và được Bộ Khoa học và Công nghệ cấp giấy phép hoạt động từ năm 2010.

Phạm Nga